1. Grzyby pleśniowe (mikroskopowe): Rozwijają się głównie na powierzchniach, w miejscach występowania kondensacji pary wodnej (punkt rosy). Niszczą tynki i powłoki malarskie, ale ich największym zagrożeniem jest degradacja jakości powietrza. Zarodniki grzybów pleśniowych to silne alergeny i źródło niebezpiecznych mykotoksyn.
2. Grzyby domowe (podstawczaki): To organizmy niszczące strukturę drewna. Potrafią w krótkim czasie doprowadzić do całkowitego rozkładu więźby dachowej lub stropów. Przykładem jest stroczek domowy (Serpula lacrymans), który dzięki rozbudowanym sznurom grzybni potrafi transportować wodę na odległość kilku metrów, atakując suche dotąd elementy budynku.

Identyfikacja gatunkowa – podstawa metodyki naprawczej

Powszechnym błędem jest traktowanie „grzyba” jako jednego problemu, który można rozwiązać uniwersalnym preparatem. W mykologii budowlanej gatunek determinuje cały program prac naprawczych. Bez precyzyjnej identyfikacji nie da się określić:

• Stopnia szkodliwości: Niektóre gatunki wymagają bezwzględnego usuwania części porażonych, inne pozwalają na odgrzybianie i konserwację.
• Odporności na temperaturę: Podczas osuszania termicznego różne gatunki giną w różnych zakresach temperatur. Brak tej wiedzy może skutkować przeżyciem części grzybów, co grozi ponownym rozwojem.
• Zagrożenia zdrowotnego: Identyfikacja pozwala ocenić ryzyko dla użytkowników obiektu, co jest kluczowe w budynkach użyteczności publicznej, archiwach czy przedszkolach.

W praktyce Grupy Waigel proces identyfikacji podstawczaków opieramy na oglądzie i analizie mikroskopowej próbek. W przypadkach skomplikowanych np. identyfikacja grzybów strzępkowych, pobieramy próbki do hodowli na pożywkach, a identyfikacje powierzamy specjalistom mikrobiologom.

Metodyka badań mykologicznych Grupy Waigel

Diagnostyka mykologiczna to proces zbierania twardych danych fizycznych. Nasze badania terenowe obejmują:

• Pobieranie próbek materiału: Zależnie od podłoża (drewno, tynk, izolacja), pobieramy fragmenty do analizy laboratoryjnej.
• Pomiary zawilgocenia przegród: Stosujemy metody dielektryczne (nieniszczące) oraz metody wgłębne.
• Analiza mikroklimatu: Mierzymy temperaturę i wilgotność względną powietrza oraz temperaturę powierzchni przegród. Na tej podstawie wyliczamy punkt rosy i wskazujemy, czy przyczyną problemu jest wada konstrukcyjna, czy błąd eksploatacyjny.
• Ogląd termowizyjny wraz z pomiarami temperatur przegród budowlanych, co ułatwia wskazywanie wad termoizolacji, zawilgoceń murów i drewna, wskazywanie punktów zagrożonych rozwojem grzybów.
• Badania ilościowe zarodników: Sprawdzamy, ile jednostek tworzących kolonie (jtk) znajduje się w metrze sześciennym powietrza, co pozwala wykryć ogniska korozji ukryte np. pod zabudową G-K lub w warstwach podłogowych.

Kiedy konieczna jest opinia mykologa?

Ekspertyza mykologiczna nie jest jedynie formalnością, lecz kluczowym elementem oglądu mykologicznego obiektu. W firmie Waigel kładziemy szczególny nacisk na profilaktykę w budynkach użyteczności publicznej oraz zakładach produkcyjnych.

Placówki oświatowe i sakralne (Szkoły, Przedszkola, Kościoły)

W szkołach i przedszkolach standardy mikrobiologiczne muszą być rygorystyczne ze względu na zdrowie dzieci. W kościołach problemem jest często brak hydroizolacji i duża kubatura,  niedogrzanie, co sprzyja rozwojowi grzybów niszczących zabytkowe freski, polichromię, drewno. Regularne przeglądy pozwalają uniknąć nieodwracalnej degradacji substancji zabytkowej.

Zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń – ukryte ryzyko

Adaptacja strychu na cele mieszkalne lub piwnicy na gastronomię zmienia warunki cieplno-wilgotnościowe obiektu. Montaż szczelnych okien,  zmiana systemu ogrzewania, emisja pary wodnej przesuwa punkt rosy w przegrodach. Pominięcie badań przed taką inwestycją grozi gwałtownym rozwojem grzybów w nowo wyremontowanych wnętrzach.

Obiekty poszpitalne i zakłady produkcji żywności (Piekarnie, Przetwórstwo)

• Budynki poszpitalne: Adaptacja dawnych placówek medycznych wymaga badań pod kątem obecności flory bakteryjnej i grzybni.
• Piekarnie i zakłady spożywcze: Wysoka temperatura, wilgotność i pożywki to idealne warunki dla pleśni. Pomiary firmy Waigel pomagają w utrzymaniu standardów HACCP, eliminując ryzyko zakażenia produktów zarodnikami z grzybów.

Odbiory nieruchomości (Rynek pierwotny i wtórny)

• Rynek wtórny: Pozwala wykryć wady techniczne i ogniska korozji niecelowo lub celowo zamaskowane przez sprzedającego.
• Rynek pierwotny: Wykonujemy odbiory mykologiczne, sprawdzając, czy podczas budowy nie doszło do zamoczenia materiałów izolacyjnych (wełna, styropian), co bez osuszenia skutkuje rozwojem grzybów jeszcze przed wprowadzeniem się lokatorów.

Mykotoksyny i wpływ na zdrowie

Jako mykolodzy podkreślamy: problemem w mykologii budowlanej nie jest estetyka, lecz toksykologia. Grzyby wydzielają mykotoksyny. Są to substancje o udowodnionym działaniu szkodliwym dla zdrowia. Długotrwałe przebywanie w porażonym przez grzyby obiekcie prowadzi do zagrożenia zdrowia.

Podsumowanie

Mykologia budowlana w wydaniu Grupy Waigel to rzetelna diagnostyka oparta na faktach i wiedzy. Nie zajmujemy się maskowaniem problemów, lecz ich pełną identyfikacją i diagnostyką przyczyn. Posiadamy 20-letnie doświadczenie. Jesteśmy wieloletnimi członkami Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa.